“Hatır”la yürütülen müşteri hesabı, işletmenin en sessiz nakit kaybıdır. Cari takip; her müşteride ve tedarikçide ayrı ayrı kimde ne kadar var sorusunun, tarih ve belgeyle cevaplanabilir hâlidir.
Kayıt tutarken “borç/alacak” sütunlarını kimin defterinden baktığını bilmeden doldurursan, tablo dolu ama sonuç yanlış olur. Tek kural: senin gözünden alacak artıyorsa borç hanesine, borç artıyorsa alacak hanesine değil; her sistemde tutarın tarafını adıyla yaz.
| Aralık | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Vadesi gelmemiş | Rahat; ama tahsilat planına yaz. |
| 1-30 gün gecikmiş | Hatırlatma zamanı: çoğu ilişkide sessizce düzelir. |
| 31-90 gün | Yazılı takip + mutabakat talebi; siparişlerde limit kontrolü. |
| 90+ gün | Kalıcı risk adayı: avukat/ihtar yolunun zamanlaması düşünülür. |
Yaşlandırma raporunun gücü tek soruda: “Bu ay hangi müşteri, kaç gün ve ne kadar bekletiyor?” Bu liste yoksa tahsilat enerjisi en yüksek sesliene değil, en çabuk erişilenene gider.
Cari takibin en sık kırıldığı yer kapama anıdır. Çek almak tahsilat değildir: müşteri çeki verdiğinde carinin açığı kapanmaz, çek portföye girer; çek bankada tahsil edildi durumuna geçtiğinde cari kapama yapılır. Banka ekstrelerinden dönen EFT/havaleler cari satıra bağlanmazsa “kasada var ama kimin borcuna?” muammâsı büyür. (Ayrıntılar: çek kontrol rehberi ve ekstre içe aktarma.)
Dönem sonunda (ay veya üç ay) karşı tarafla bakiye teyitleşilir: “31 Ekim itibarıyla bana 42.500 TL borçlunuz” cümlesi iki tarafça da onaylanmadıkça, ayrışan bakiyeler sessizce birikir. Mutabakat, cari takibin freni gibidir — iyi günde gereksiz, şaşan günde tek kurtarıcı.
Kimde ne kadar açık var, hangisi gecikti, hangisi bu hafta kapanacak: kayıt aç, örnek veriyle dene.
FinKasa’yı ücretsiz dene Ekstre içe aktarma rehberiBakış açısına göre değişir, bu yüzden en sık karıştırılan çifttir. Müşteri sana borçluysa senin o caride alacağın vardır; tedarikçiden mal aldıysan senin o caride borcun vardır. Kayda geçerken “kimin defterinden bakıyorum” sorusunu sor.
Açık alacakların vadeye göre kaç gün geciktiğini 0-30, 31-60, 61-90, 90+ gibi aralıklarda gösteren rapordur. Tahsilat enerjisi en eski ve en yüksek tutarlı dilime yönlendirilir; hangi müşterinin ne kadar beklettiği tek yerden görülür.
İki tarafın bakiyeyi ayrı ayrı tuttuğu her ilişki zamanla ayrışır; dönem sonunda yazılı veya sözlü mutabakat yapılmazsa uyuşmazlık büyüdüğünde hangisinin doğru olduğu bilinemez.
Çek almak tahsilat sayılmaz; müşteri çeki verdiğinde açık azalmaz, çek portföye girer. Çek bankada tahsil edildiğinde caride kapama yapılır. Aksi halde “tahsil edildi sanılan” alacaklar ile kasaya giren para birbirini tutmaz.